23
Geologiczna interpretacja zdjęć satelitarnych
Poniedziałek, marzec 23. 2009Szczegółowa analiza budowy syberyjskich struktur skłania do kilku wniosków. W centralnej części struktur zlokalizowane są skały magmowe głębinowego, płaszczowego pochodzenia: zasadowe, ultrazasadowe i alkaliczne. Mniej głębinowe, granitoidowe utwory zajmują strefy peryferyjne. Na tej podstawie można pokusić się o nakreślenie ogólnych prawidłowości w lokalizacji niektórych typów złóż. Zostały one potwierdzone, między innymi, w przypadku tych trzech poddanych analizie struktur.
Geologiczna interpretacja zdjęć satelitarnych umożliwia wyciągnięcie daleko idących wniosków. Oto na przykład od lat zastanawiali się geologowie nad przyczyną metamorfizmu węgla Basenu Południowojakuckiego. Tam, w zapadlisku czulmańskim, wśród jurajskich piaskowców, na nieznacznej głębokości występują potężne pokłady zmetamorfizowanego, wysokiej jakości koksującego węgla. Geologiczne i geomorfologiczne cechy zapadliska czulmańskiego świadczą, że węglonośne warstwy nie mogły pogrążyć się na takie głębokości, gdzie temperatura byłaby wystarczająca dla tak silnego przeobrażenia.
Analiza zdjęć kosmicznych wykazała, że zapadlisko 5czulmańskie położone jest na przecięciu dwóch struktur pierścieniowych. W związku z tym rodzi się przypuszczenie, że mógł tu działać intensywny strumień ciepła, wznoszący się z głębin w strefie pierścieniowych rozłamów, który stał się przyczyną metamorfizmu zgromadzonych osadów.
Warto, przy okazji omawiania struktur pierścieniowych, wspomnieć o interesującej hipotezie wiążącej te struktury z ewolucją skorupy ziemskiej. Jak już wspomniano, struktury pierścieniowe cechuje zagadkowa zdolność jakby „przeświecania" przez grube, niekiedy silnie' zdeformowane warstwy skał osadowych. Można je traktować jak swego rodzaju „lufciki" lub wielkie „pory" Ziemi, łączące jej powierzchnię ze spodem litosfery, gdzie w znacznym stopniu zakumulowane jest wewnętrzne ciepło naszej planety (astenosfera).Być może nierównomierne rozmieszczenie prastarych struktur pierścieniowych w skorupie .ziemskiej, jest jedną z przyczyn niejednorodności litosfery, w obrębie której na przestrzeni całej postarchaicznej historii geologicznej istnieją stabilne platformy i rozdzielające je mobilne pasy. Nie można wykluczyć przypuszczenia, że długotrwała tektoniczna stabilność platform uwarunkowana jest obecnością wielkiej liczby struktur pierścieniowych, poprzez które wewnętrzna energia Ziemi w sposób stały i równomierny wypromieniowywana jest w przestrzeń. Jednocześnie, w strefach fałdowych, gdzie takich „lufcików" jest mniej, w głębi Ziemi gromadziła się wewnętrzna energia, która powodowała nagrzewanie substancji płaszcza. Energia gromadzi się aż do wartości krytycznej, po czym gwałtownie wzrasta aktywność magmatycznotektoniczna. Periodyczna powtarzalność takich impulsów, uwarunkowała, z jednej strony, wysoką tektoniczną mobilność stref fałdowych, otaczających stabilne platformy, a z drugiej - określiła dawno stwierdzoną przez geologów cykliczność aktywności tektonicznej w obrębie struktur fałdowych - najlepszym rozwiązaniem jest telefonia satelitarna.
telefonia satelitarna
Znaczna część fotoanomalii kolistych na zdjęciach satelitarnych jest stosunkowo łatwo rozszyfrowywana, gdy zdjęcia obejmują tereny wulkaniczne. Z reguły są to zresztą obiekty znane z istniejących już map geologicznych. Jedynie na obszarach słabo dotychczas poznanych i trudno dostępnych zdarzają się niespodziewane odkrycia. Anomalie koliste na zdjęciach terenów wulkanicznych stanowią odwzorowanie typowych dla tych obszarów form, takich jak kaldery, stożki, kopuły, tarcze. Rozmiary takich struktur nie przekraczają kilkudziesięciu kilometrów. Możliwość określenia kształtu obserwowanej formy stwarza interpretatorowi przesłanki do wniosków na temat chemizmu skał. Wiadomo bowiem, że płaskie formy wulkaniczne są charakterystyczne dla bardzo płynnych, ruchliwych law zasadowych, ubogich w krzemionkę. Powstałe po ich zastygnięciu stożki bazaltowe wykazują nachylenie zboczy tylko 10° lub nawet mniejsze. Lawy bardziej kwaśne tworzą stożki o większym nachyleniu (25 35°). Bardzo kwaśne lawy, typu riolitowego i trachitowego, tworzą formy kopulaste.
Szczególne zainteresowanie, jakim darzą geologowie różnego rodzaju widoczne na zdjęciach satelitarnych anomalie koliste,wynika jednak z faktu, że struktury o tym właśnie kolistym zarysie są „ulubioną" formą przejawiania się ropy naftowej i gazu ziemnego. Dlaczego tak się dzieje? Wyjaśnienia dostarcza teoria pułapek: ropa naftowa i gaz ziemny jako lżejsze od wody wypływają ku górze, dopóki nie zostaną zatrzymane przez nieprzepuszczalne warstwy skalne. Jeśli nieprzepuszczalny strop skały zbiornikowej jest wygięty antyklinalnie, to uniemożliwia on rozprzestrzenianie się ropy naftowej w kierunku poziomym, tworząc w ten sposób pułapkę. Większość ropy naftowej naszego świata zamknięta jest w takich właśnie pułapkach.
Brak komentarzy.



Dodaj swój komentarz: