telefonia
mar
23

Struktura satelitarna powierzchni

Poniedziałek, marzec 23. 2009
Struktura satelitarna powierzchni

Doświadczenia zebrane od początku wieku, a zwła­szcza zdobyte przy okazji fotointerpretacji zdjęć lot­niczych, skłaniają geologów raczej do zaakceptowania poglądu pierwszego. Interesujących wniosków po­twierdzających ten punkt widzenia dostarcza sejsmo­logia. W. G. Trifonow, analizując zdjęcia Kaukazu wykonane z pokładu Sojuza 9 oraz skanerowe obrazy z SSZ Meteor 18, stwierdził wyraźną zgodność przebiegu lineamentów z lokalizacją epicentrów rejestro­wanych tu trzęsień ziemi.
Wnioski wynikające z tego stwierdzenia są bardzo istotne zarówno dla sejsmologów, jak i specjalistów od tektoniki. Sejsmolog biorąc do ręki mapę rozmie­szczenia lineamentów, będzie w stanie nakreślić mapę zagrożenia sejsmicznego. Z kolei tektonik, dysponującdanymi z sejsmografów, będzie mógł uściślić wiedzę rozłamach w skorupie ziemskiej, wyznaczonych na podstawie zdjęć z kosmosu. Sposób rozchodzenia się fal pozwala wysnuć wniosek na temat głębokości roz­łamu. Na przykład, na podstawie stopnia pochłaniania energii sejsmicznej, oceniono, że niektóre rozłamy kaukaskie (w rejonie góry Kazbek oraz na linii Sze­machaBaku) sięgają do 60 km w głąb Ziemi. Jest to jednocześnie strefa największej gęstości epicentrów trzęsień ziemi we wschodnim Kaukazie. Pewne z kolei niezgodności w rozmieszczeniu epicentrów i linii roz łamów mogą dostarczyć wniosków na temat kąta zapadania skał wzdłuż rozłamu.

Jednoznaczne wyniki interpretacji zdjęć Półwyspu Apenińskiego osiągnęli E. Barbier i M. Fanelli, którzy na mapę odczytanych fotolineamentów nanieśli dane rozmieszczeniu źródeł wód gorących we Włoszech. Okazało się, że wzdłuż najdłuższego lineamentu, ciąg nącego się na przestrzeni 1200 km, od Sycylii aż doe Alp, źródła termalne występują średnio co 44 km. Prawie wszystkie tego rodzaju źródła na terenie Włoch_ można było powiązać z fotolineamentami widocznymi na zdjęciu. Zdaniem autorów interpretacji jest to tylko, kwestia jakości uzyskiwanych zdjęć.

Były to przykłady fotointerpretacji dla obszarów wyraźnym, zróżnicowanym reliefie, gdzie praktycz nie brak jest pokrywy osadowej maskującej budowę podłoża. Zaś w niektórych przypadkach dodatkowym. czynnikiem ułatwiającym interpretację jest obecność śniegu, który gromadząc się obficiej w zagłębieniach, podkreśla wyrazistość sieci lineamentów. Potwierdza tog opinia wielu badaczy. Obserwacje w Nowej Anglii (USA) wykazały na przykład, że gruba pokrywa śnieżna (22,5 cm) ułatwia wydzielenie rozległych elementów strukturalnych, zaś znikoma pokrywa (2,5 cm) - bardziej subtelnych cech reliefu.

Inaczej przedstawia się sytuacja na terenach nizin­nych, z reguły pokrytych grubą warstwą skał osado­wych. Teoretycznie cała strefa nizin europejskich, gdzie osady czwartorzędu tworzą pokrywę o miąższości do kilkuset metrów, nie powinna budzić większego zainteresowania specjalistów od fotointerpretacji. Wykonane dla takich obszarów prace interpretacyjne skła­niają do wniosków wręcz odmiennych. A. Sesóren przedstawił w roku 1976 fotointerpretację obrazów z Landsata dla Holandii. Liczba stwierdzonych foto­lineamentów nie była wcale mniejsza niż dla innych obszarów. Postanowiono zestawić je z mapami usko­ków w utworach karbońskich, kredowych i górnego trzeciorzędu z czwartorzędem. Diagramy częstotliwo­ści kierunków występowania tych uskoków wykazały bardzo duże podobieństwo do kierunków fotolinea­mentów.

Podobną analizę wykonano w roku 1976 w Polsce dla obszaru między Wrocławiem a Poznaniem. J. Ba­żyński i J. Sokołowski porównali fotolineamenty wyznaczone na zdjęciu z Landsata (było to zdjęcie wykonane w paśmie bliskiej podczerwieni) z mapą ob­razującą budowę geologiczną podłoża pokrywy perm­skomezozoicznej i kenozoicznej. Okazało się, że występuje duża zgodność znanych linii uskoków i rozła­mów z lineacjami na zdjęciu. Szczególnie wyraźnie zaznaczyła się zgodność uskoków w strefie PoznańKalisz, rozwiniętych nad wgłębnym rozłamem skorupy ziem­skiej. Warto dodać, że miąższość maskujących te dyslo­kacje utworów czwartorzędowych sięga na tym obsza­rze od 50 do 150 m.

Aktualna ocena artykułu: 0
Oceń wpis: 5 4 3 2 1

Dodaj swój komentarz:

Tytuł:
Autor:
Treść
Przepisz kod z obrazka: Token

Brak komentarzy.